04-05-2014

Ngintaka; een songline van de Anangu

Een interpretatie van iiwi na aanleiding van de tentoonstelling Ngintaka in het Southern Australian museum in Adelaide.

De grote hagedis-man Ngintaka leeft in het Zuid-Westen van Australië en had geen goede maalstenen. Hij at daarom de hele zaden. Op een bepaalde dag vindt hij prachtige korrels. Hij moet weten hoe die gemaakt worden en gaat op zoek. Na een aantal omzwervingen ziet hij een groep Aboriginals en zij hebben een prachtige maaltsteen. Nu weet de hagedis waar de prachtige korrels vandaan komen. Hij blijft in de buurt en weet de aboriginals te bevrienden. Vrouwen geven hem te eten en hij heeft nog nooit zulk lekker brood gegeten. Met de mannen gaat hij op jacht. 
De hagedis schiet zichzelf tijdens een jachtpartij met een speer in zijn voet. Als de aboriginals zien dat de hagedis gewond is, sturen ze hem terug naar hun kamp. Daar is alleen een blinde man en een jongen die niet kan praten. De hagedis steelt de maalsteen en vlucht...

03-05-2014

08-04 Border security

Ken je dat tv-programma, Border security Australia? Zo'n mevrouw komt aan met haar koffer en de douane springt er bovenop. Weet u dat u geen etenswaar mag invoeren? Ja, dat weet ze. Heeft u etenswaren bij u? Nee nee, geen etenswaren! De douane maakt de koffer open en die zit vol met zaden en noten en gedroogd vlees. Dat is geen eten, het zijn snacks, volgens de mevrouw.

Nu, niets van gemerkt. Mijn zorgvuldig ingevulde douaneverklaring werd in twee seconden voor en achterkant gelezen, en ik werd verder langs de controles naar de uitgang geleidt.

Ik heb nu wel voor het allereerst een stempel in mijn paspoort!

08-04: Australië zoals de aboriginals het zagen

De aboriginals schilderen het landschap vanuit vogelperspectief. Op de laatste tentoonstelling in het Aboriginal art museum van Utrecht las ik het verhaal van een aboriginal kunstenaar die het landschap van zijn clan,waar hij zelf helemaal niet meer in woonde, altijd schilderde vanuit vogelperspectief, maar het nog nooit gezien had. Tot hij uiteindelijk met het vliegtuig naar de streek van zijn ouders en voorouders vloog en eindelijk het landschap zag zoals hij het altijd schilderde.
Niet alle aboriginalkunst is vogelperspectief overigens, dat is veels te eenvoudig. Artiesten uit de Kimberly spelen met vooraanzichten en vogelperspectieven, om maar iets te noemen.

Ik verheug mij op dit verschijnsel, het zien van Australië door de lucht, zoals ik het gezien heb op de schilderijen. Maar ik zie het niet. Ik ben van Noord-West naar Zuid-Oost over het continent gevlogen en het enige wat ik heb gezien zijn wolken. Heel Australië, tot het eind van de Australische woestijn, was bedekt onder een dik wolkendek.

(Schilderij: Freddie Timms / Moonlight Springs)

Pas op de terugweg, van Perth een stukje over de Westkust van Australië, zie ik dit fenomeen, en zie ik hoe erg het landschap lijkt op de schilderijen die ik ken.

iiwi's tips voor intercontinentaal vliegen zonder jetlag!

  1. Een vliegtuig is een buis met drukverschil, waarin lucht constant moet worden rondgepomt. Het is een soort gigantische airco. Neem dus altijd warme kleren mee in het vliegtuig, ook als je naar warmere oorden gaat. Geloof me, je vindt het heerlijk als je je vast aan kunt trekken onder het dekentje.
  2. Smeer je in met vochtinbrengende daglotion. Hydratatie is belangrijk en verminderd de jetlag.
  3. Zet je horloge zodra het vliegtuig is opgestegen op de tijdzone van je bestemming en leef hierna. Ga slapen als het voor je bestemming nacht is. Het is niet prettig, maar daardoor heb je veel minder last van jetlag.
  4. Eet wat je in het vliegtuig krijgt; eet niet van te voren nog je buik rond. Vliegtuigmaaltijden zijn vaak licht verteerbaar, en vliegtuigmaatschappijen weten wat ze doen. Het is beter voor je. Je spijsvetering raakt toch al in de war en probeert zich wanhopig aan te passen aan de situatie. En let wel; een heftige maaltijd voor de vlucht betekent poepen in de vliegtuigplee. En wie wil dat nou?
  5. Als je niet hoeft te slapen van je tijdzone, sta ieder uur op en doe rek en strekoefeningen.
  6. Drink water! Blijf af van de koffie en alcohol, dat dehydrateert en versterkt je jetlag. Koffie (of thee) op hoogte is sowieso niet lekker! Het water kookt eerder en maakt de koffie of thee slappe hap.
  7. Als je van te voren de mogelijkheid hebt om een maaltijd te kiezen; altijd doen! Je krijgt je maaltijd eerder dan de rest van de passagiers en voelt je echt een beetje verwend. Bovendien zijn de toiletten na het eten rushhour, en dat vermijd je door eerder dan de rest te eten.
  8. Ga niet met je benen over elkaar zitten, om vliegtuigtrombose te voorkomen.
  9. Heb je een lange nachtvlucht en hoef je niet perse een stoel bij een raampje? Neem de stoel naast het gangpad. Als je 's nachts wilt bewegen, of naar de wc moet, hoef je je niet zorgen te maken dat je iedereen wakker moet maken. 
  10. Bereid voor en ga rustig op weg. Niet stressen.

07-04: Transcontinentaal vliegen; naar Singapore

Het vliegtuig schudt. Om ons heen is het aardedonker, overal rond het vliegtuig bliksemt het. Alleen door de bliksem zie je de vorm van de wolken; verpletterend groot en diep zwart. De landing wordt ingezet...

Ik vind vliegen leuk. Het opstijgen en landen, de wolken, het gevoel, iedere vlucht, net voor de landing wordt ingezet, meestal met nog een uur te vliegen, dat alles veel stiller wordt en je even bijna gewichtloos bent. Bij ieder vlucht voel ik weer dat kinderlijke gevoel dat het helemaal niet kan, dat je als mens niet mag vliegen, dat zo'n enorme metalen constructie nooit de lucht in kan gaan. Dan brullen de motoren en katapulteert het vliegtuig steeds sneller over de opstijgbaan, tot je ineens de Aarde niet meer voelt. Het vliegtuig is los van de grond.


De meisjes van Singapore Air hebben mij goed verzorgd. Zelfs het spreekwoordelijke vliegtuigvoedsel bleek uitstekend. De jurken van de Singapore Air hostessen hebben allemaal betekenis, blijkt. De kleur geeft aan hoe hoog het meisje op de stewardessenladder staat, tot de groene jurk van de hoststewardes, waar er bij iedere vlucht maar een van is.


Iedereen kijkt de film, of een van de andere entertainementkanalen. Ik kijk uit het raam. Kijk nou!, wil ik de mensen toeschreeuwen, we zijn boven de Aarde! We vliegen tussen de wolken! Is het niet geweldig dat dat kan?! Daar zijn lampjes van een stad! Naast mij hakt Russel Crowe een Romeinse legionair zijn hoofd af.

Ik probeer te slapen, om mijn lichaam te wennen aan Australiëtijd. Dat valt nog niet mee, met kinderen en feestende Russen aan boord. Ik doe aan alle ouders nogmaal de oproep om met kinderen onder de vier jaar niet te gaan vliegen. Er zijn zat leuke andere dingen, CenterParcs parken, de efteling, de dierentuin. Kinderen ervaren opstijgen en landen, jetlag, pijn in hun oren van het drukverschil. En je kan een kindje niet uitleggen waarom of wat. De wat oudere kinderen wel, maar meer dan 24 uur vliegen, na verloop van twee uur vervelen ze zich te pletter! Hun ouders willen slapen, maar waarom, het is nog licht! Ze worden moe, maar kunnen niet slapen, want het is nog licht!
Wat de feestende Russen betreft; die hebben hun eigen verantwoordelijkheid.

Een zachte landing! Het leek me altijd het engst om te landen tijdens onweer, maar het was enerverend!

02-05-2014

Blogboek

Bloggen over je reis is leuk, tot je in je hostel zit met je blackberry voor je en bedenkt dat dat niet gaat werken. Ik ben afhankelijk van wifi contact en aangezien ik niet de behoefte had om de helft van mijn reis in internetcafe's door te brengen, kocht ik in het winkeltje van de Botanische tuinen van Sydney een notitieboekje, dat ik direct omdoopte tot 'blogboek'.


Hierin schreef ik mijn ervaring en overdenkingen, die nu, nu ik terug ben, dit blog gaan worden. Wat dat betreft wordt dit een a-typisch blog. Een blog zijn directe verslagen, uitingen van ervaring en gevoelens die op dat moment zelf zijn opgeschreven. Een blog is heel direct in zijn communicatie. Terwijl wat ik hier maak meer een reisverhaal, of reisverslag is; een achteraf gecomponeerd verhaal van verslagen van de reis. Die kunnen per definitie niet meer direct zijn, maar zijn altijd doorspekt met het nu, met gedachten over die ervaringen die pas veel later zijn bedacht. Ik kan natuurlijk letterlijk overpennen wat ik destijds, een maand geleden alweer, over Sydney heb opgeschreven, maar dat doet nep aan, want hoe dan ook is het niet echt op dat moment de wereld in gestuurd. Die vertraging is er, en die gebruik ik. Dit is een verdicht verslag van een reis.

Een notitieblok waarin ik met pen en papier opschrijf wat ik later op een blog ga zetten; ik vond het toen ik het bedacht geweldig grappig. Alsof de oude en de nieuwe wereld bij elkaar komen. Het is oudewertse communicatie van schrijven met vertraging in de directe wereld van een blog. Ik heb onderweg een aantal mensen laten zien wat ik deed, maar die zagen er niet de humor van; ze keken verstomd als ik vertelde dat ik dat zo grappig vond. En misschien is het ook wel typisch iets voor mij. Ik denk voortdurend na over communicatie en hoe dat werkt, wat de betekenis is van zinnen. Ik denk dat dat voor mij van veel wezenlijker belang is dan voor de meeste anderen, voor wie communicatie vanzelfsprekender is dan voor mij.

Wijsheid

Australië is zo ver weg. Wat weet ik er eigenlijk van? Dat wij het ontdekt hebben. De Duijfken, waar ik later een replica van zal zien in Freemantle voer langs een deel van het continent. Wij Nederlanders zagen het, zagen de eerste zwarte zwanen op Swan river. Het liet de Nederlanders als eerste landen in Noord Australië. Wij zagen het land en vonden het maar niets, en reisden snel weer weg. Hoewel, zelfs dat is niet waar, want de Duyfken voer met zeekaarten waarop een land staat dat Terra Incognito heette en Australië werd. Iemand eerder moet die kaarten gemaakt hebben, er eerder geweest zijn.
Ik ken het woord Bottany Bay, waar de Engelsen voor het eerst landen op Australië.
Ik weet dat de aboriginals, die je nu indigenous people moet noemen, wat een stuk moelijker uitspreekt, bijna zijn uitgeroeid. Dat we tot in de jaren vijftig zijn doorgegaan met het verwijderen van aboriginalkinderen uit hun milieu en ze plaatsen met goede Westerse gezinnen.
Ik weet dat in de jaren vijftig en zestig er veel Nederlanders zijn geëmigreerd naar Australië om er een nieuw bestaan op te bouwen, voornamelijk als schapenboer. Ik weet dat nog steeds veel mensen naar Australië gaan om te werken, nu in de mijnen, of als vrachtwagenchauffeur naar de mijnen. Dat is het wel.
Ik moet me voorbereiden op mijn reis, iets van Australië begrijpen, via literatuur en non fictie. Het is niet bewust, het zijn boeken die ik al heb over Australië, die ik al interessant vond voordat ik plannen had voor deze reis, en boeken die ik op het moment tussen januari en maart tegenkom en interessant vind. Ik heb gelezen:

The luminaries van Eleanor Catton, over de goudkoorts in Oceanië (dit boek speelt in Nieuw Zeeland) in de late 1800.
Al wat ik ben van Anna Funder, een roman die speelt in het hedendaagse Bondi, Sydney, wat ik niet wist, maar per toeval achter kwam.
Kraaienwacht van Inez van der Spek, over de emigratie van haar ouders naar Australië in de jaren 50 en de verhalen van twee Aboriginal kunstenaars van de jaren tachtig.
English passengers van Michael Kneale, een roman over het uitmoorden van de aboriginals in Tasmanië.
Regels voor een wetenschappelijk verantwoord leven van Carrie Tiffany, een roman over het boerenleven in de jaren dertig in Australië, dat ik voor een deel op reis lees.
Eilanden, rif en regenwoud van Cees Nooteboom, reisverhalen van hem over tochten door Australië, dat ik lees tijdens ontbijten op reis.
Barracuda van Christos Tsiolkas, over hedendaags Melbourne, wat ik koop en gedeeltelijk lees op reis.

Ik heb in ons abiriginal art museum twee tentoonstellingen gezien:
Bomb, van Blak Douglas en Adam Geczy, een aboriginal kunstenaar en een westerse kunstenaar, over de  discriminatie van Aboriginals, het nationalisme van Australië en het spanningsveld tussen beide, waarvan vooral de enorme woede me bij is gebleven.
Country to Coast. Colours of the Kimberley, over hedendaagse aboriginal kunst uit het Noord-Oosten van Australië, een veel lieflijker tentoonstelling, waarin de actuele positie van aboriginals veel verdekter naar voren komt en het veel meer gaat over de oude cultuur van aboriginals uit dat gebied.